Hạn hán, ngập mặn khiến nông nghiệp Việt Nam tăng trưởng âm

Lần đầu tiên sau nhiều năm, lĩnh vực được coi là điểm tựa của nền kinh tế rơi vào trạng thái suy giảm, khiến GDP quý I chỉ tăng 5,46%, thấp hơn nhiều so với cùng kỳ.

Số liệu nêu trên được Tổng cục Thống kê (Bộ Kế hoạch & Đầu tư) công bố tại cuộc họp báo về GDP và lao động - việc làm quý I/2016 chiều 25/3. Trong 3 tháng đầu năm, GDP cả nước có dấu hiệu chững lại khi chỉ tăng 5,46%, thấp hơn mức 6,12% cùng kỳ 2015 cũng như con số 5,9% của năm đầu nhiệm kỳ 2011-2015.

Khu vực Nông, lâm nghiệp và thuỷ sản tăng trưởng âm, giảm 1,23%. Trong đó, ngành nông nghiệp giảm mạnh nhất là 2,69%. Lâm nghiệp và thuỷ sản dù tăng trưởng lần lượt 6,24% và 2,12% nhưng không đủ lực để kéo toàn bộ ngành khỏi suy thoái, do quy mô nông nghiệp vẫn chiếm 70% cơ cấu.

Hạn hán là một trong những nguyên nhân khiến nông nghiệp Việt Nam tăng trưởng âm. Ảnh: VNA

Ông Nguyễn Bích Lâm - Tổng Cục trưởng Tổng cục Thống kê, nông nghiệp tăng trưởng âm là do hiện tượng El Nino kéo dài suốt từ cuối năm ngoái đến nay, gây ra tình trạng hạn hán ở tỉnh miền Trung, Tây Nguyên và xâm nhập mặn ở các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long… Sản lượng lúa Đồng bằng sông Cửu Long ước giảm khoảng 700.000 tấn so với cùng kỳ. Sản lượng cây trồng vụ Đông ở miền Bắc cũng đạt thấp.

Tuy vậy, trả lời câu hỏi của VnExpress về việc lượng hóa ảnh hưởng trực tiếp của hạn hán và xâm nhập mặn đến tăng trưởng kinh tế quý I và cả năm 2016, ông Hà Quang Tuyến - Vụ trưởng Vụ Thống kê tài khoản quốc gia cho biết đây là một việc khó và cơ quan này hiện chưa thể đưa ra con số chính xác.

Tăng trưởng khu vực nông nghiệp qua các năm

	2005	2006	2007	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015
Tăng trưởng	3,2	3,6	2,9	5,4	2,2	4,2	4,8	2,8	2,47	2,9	2,3

Đơn vị: %

Trong khi đó, khu vực công nghiệp và xây dựng có mức tăng 6,72%, thấp hơn nhiều con số 8,74% của cùng kỳ năm 2015. Tuy nhiên, riêng ngành xây dựng lại tăng trưởng ấn tượng trong 3 tháng đầu năm với mức tăng 9,44% - cao nhất kể từ năm 2010 trở lại đây. Khí hoá lỏng, sữa bột, thức ăn gia súc, thép, ôtô các loại, thức ăn gia súc… là những ngành tăng trưởng tốt tiếp theo, trong khi sản xuất thuốc lá điếu, vải dệt sợi tổng hợp và điện thoại di động lại suy giảm.

Khu vực dịch vụ tăng trưởng 6,13% so cùng kỳ năm trước, cao nhất kể từ Quý I/2012. Trong đó, hoạt động kinh doanh bất động sản đạt mức tăng 3,43% cùng với ngành tài chính, ngân hàng, bảo hiểm...

Cùng với những khó khăn của tình hình kinh tế thế giới, hoạt động xuất - nhập khẩu cũng khá trầm lắng với xu hướng xuất siêu trở lại, trị giá xuất nhập khẩu hàng hoá giảm mạnh 4,8% so với cùng kỳ, trong đó khu vực có vốn đầu tư nước ngoài giảm 5,7%, khu vực kinh tế trong nước giảm 3,5%.

Thuế bảo vệ môi trường với xăng có thể lại tăng

Phương án tăng thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu lên kịch khung 4.000 đồng có thể được Chính phủ tính đến như một giải pháp để hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách năm 2016.

Sau khi tăng gấp ba thuế bảo vệ môi trường với xăng năm 2015, đề xuất tăng tiếp khoản thuế này một lần nữa lại được Chính phủ nêu lên trong một tờ trình gửi Quốc hội gần đây.

Theo đó, để hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách năm 2016, Chính phủ (đơn vị đề xuất là Bộ Tài chính) cho biết sẽ theo dõi chặt chẽ biến động giá dầu thô thế giới, phân tích đánh giá tác động và xây dựng các phương án, giải pháp đảm bảo cân đối ngân sách. Một trong những biện pháp cụ thể được cơ quan này nêu ra là "nghiên cứu trình cấp có thẩm quyền tiếp tục điều chỉnh tăng thuế bảo vệ môi trường đối với mặt hàng xăng dầu".

Mỗi lít xăng có thể phải chịu thêm 1.000 đồng thuế bảo vệ môi trường nếu Chính phủ chính thức đề xuất. Ảnh: Q.Đ

Như vậy, trong trường hợp thu ngân sách 2016 gặp khó khăn do giá dầu bất lợi và các nguồn thu từ thuế nhập khẩu giảm mạnh, phương án này sẽ được Chính phủ đề xuất sử dụng.

Theo quy định hiện nay, khung kịch trần với thuế bảo vệ môi trường là 4.000 đồng, do Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đưa ra trong khung mức thu quy định tại Luật. Trước đó, loại thuế này đã tăng từ 1.000 lên 3.000 đồng từ 1/5/2015 nhằm bù đắp một phần giảm thu do lộ trình giảm thuế nhập khẩu xăng dầu theo các cam kết quốc tế. Khi đó, dù Bộ Tài chính và Bộ Công Thương liên tục khẳng định việc này không làm tăng giá xăng nhưng thực tế, theo tính toán, giá xăng vẫn có thể rẻ hơn nếu thuế bảo vệ môi trường không "đội" lên gấp ba lần.

Cách đây một tháng, trước thông tin thuế bảo vệ môi trường có thể tăng lên kịch khung, đại diện Vụ Chính sách thuế cũng như Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng đều khẳng định với báo chí rằng cơ quan này không hề đưa ra đề xuất trên. 

Thuế bảo vệ môi trường tăng gấp ba trong 8 tháng cuối năm đã góp phần giúp thu ngân sách 2015 vượt dự toán trong bối cảnh giá dầu lao dốc. Báo cáo Quốc hội hồi tháng 10 năm ngoái, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng cũng thông tin, nhờ việc tăng gấp ba thuế môi trường với xăng dầu mà ngân sách cả năm có thêm 13.200 tỷ đồng trong điều kiện nhiều nguồn thu khác khó khăn.